Filosofie voor managers – voor managers die durven te denken
Aristoteles Filosofie voor managers, de tijd is er rijp voor. In het FD van 3 januari een pleidooi van Arjo Klamer voor meer contemplatie in het bedrijfsleven. Hij heeft er zelfs een speciale school voor opgericht, een Academie naar Grieks voorbeeld.
Om als onderneming te overleven, is meer nodig dan goede financiële resultaten, stelt hoogleraar economie van kunst en cultuur aan de Erasmus Universiteit Arjo Klamer in het interview in het Financieele Dagblad. ‘De overheersende mantra is dat mensen resultaat gericht moeten werken, wat goed te begrijpen is omdat elke organisatie zo’n gerichtheid nodig heeft. Maar er ontstaat ook een bewustzijn dat er meer nodig is dan het strikt economische of commerciële.’
Klamer haalt zijn inspiratie uit het oude Griekenland, waar meer ruimte was voor contemplatie: ‘In het oude Griekenland ging je naar de agora, de markt, en wandelde je al pratend naar de Academia. In onze cultuur is het onduidelijk geworden waar je de bronnen van kunst en wetenschap vindt waaraan je je voor inspiratie kunt laven.’ En dat bedreigt het voortbestaan van ondernemingen. Organisaties waar het vermogen tot verbeelding en denken de ruimte en tijd krijgen om zich te ontwikkelen, hebben een grotere overlevingskans, aldus Klamer.
Voor het meten van het inspirerend vermogen of het cultureel kapitaal van een organisatie ontwikkelde Klamer samen met zijn collega David Kombrink een reeks indicatoren. Ook zette hij in 2005 de Academia Vitae op, een opleidingsinstituut dat vooral aandacht besteedt aan persoonlijke ontwikkeling en ethiek. ‘Een studie aan de Academia Vitae is een investering in je culturele kapitaal… Zo trainen we er het retorische vermogen, de Griekse schranderheid of “phronesis”. Ik zie het als een klooster of universiteit van de toekomst.’
Het gaat op de Academia Vitae dus om algemene ontwikkeling, waarvan Klamer zegt dat mensen dat over het algemeen nog nauwelijks bezitten. De universiteiten zijn voornamelijk procesmatig en arbeidsgericht en er is weinig aandacht voor het onderzoekende, het inhoudelijke en het creatieve. Op de Academia leren de studenten zich te ‘verplaatsen in wat een ander denkt of bedoelt. Daardoor creëer je ruimte van waaruit je nieuwe verbindingen kunt leggen omdat je hebt geleerd om vanuit een ander referentiekader te denken.’
Ik weet het zeker: de tijd is er rijp voor, voor filosofie voor managers.
