NOS.nl Nieuws, 3 mei 2006

Een markant figuur, de meest irritante econoom, een geëngageerd denker, een veelzijdig man, maar wel snel aangebrand: vraag een econoom naar zijn mening over Arnold Heertje en hij heeft die direct paraat. Professor Heertje (72) neemt vandaag na ruim vijftig jaar afscheid van de Universiteit van Amsterdam.

Velen hebben er de basisbeginselen van de economie mee onder de knie gekregen: het door Heertje geschreven lesboek 'De kern van de economie'. Volgens collega-economen is zijn grootste verdienste dan ook de link die hij heeft gelegd tussen economie en het grote publiek.

"Veel mensen zijn door zijn leerboek in aanraking gekomen met economie. Zijn invloed op de keiharde wetenschap is minder", zegt Lans Bovenberg, hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg en adviseur van het CDA.

Een andere collega, de Rotterdamse hoogleraar Arjo Klamer, beaamt dit. In het Parool zegt Klamer dat hij een enquête heeft gehouden onder collega's naar de meest irritante econoom. "Ik sta op één, Heertje op nummer twee. Dat vond hij weer irritant, want hij wilde de eerste zijn."

"Heertje is nogal uitgesproken in de media. Ik heb het zelf ook regelmatig met hem aan de stok. Voor je het weet, krijg je een e-mail van hem, niet altijd genuanceerd, waarin je nogal snel voor antisemiet wordt uitgemaakt. Heertje is een markante figuur, die ik toch graag mag."

Vuren

Zijn joodse achtergrond heeft onmiskenbaar een stempel gedrukt op zijn loopbaan.

In zakelijke kwesties liep het een aantal keren hoog op - hij zou justitie tips hebben gegeven over twee Clickfondsverdachten, die dat hem niet in dank afnamen. Eerder, in de jaren zeventig, was hij verwikkeld in een slepende rechtszaak toen twee economen zijn boek grotendeels hadden 'gejat'. Heertjes reactie: "Ik heb voor hetere vuren gestaan", verwijzend naar de zwarte oorlogsjaren.

Als tiener, opgegroeid in een joods gezin, verloor hij familie en vrienden. Vanaf november 1942 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog zat het gezin Heertje drie jaar ondergedoken.

Een andere traumatische ervaring was de dood van zijn jongste zoon Patrick op 25-jarige leeftijd na een epileptische aanval in 1991. "Mijn gevoel om tot reflectie en bezinning te komen is erdoor versterkt. Ik ben minder impulsief geworden", zegt hij in NRC Handelsblad.

Koe

Toch is hij blijven lezen ("ik ben geabonneerd op wel veertig wetenschappelijke tijdschriften") , "tamboereren" en publiceren. Na zijn bestseller 'De kern van de economie' schreef hij nog diverse andere boeken, maar krantenlezers kennen hem vooral als schrijver van kritische opiniestukken en columnist.

Zijn oud-leerlingen omschrijven hem als een pedante, maar ook geestige en frivole leraar. "Zat hij aan het begin van de les op zijn hurken midden op tafel", herinnert oud-leerling Joop Krant zich in NRC. "'Dames en heren', brulde hij dan. 'Luistert u goed. Ik ben een koe en ben zojuist gestruikeld over een ijzerdraadje. Ik heb mijn poot gebroken.' En dan vroeg hij uiterst serieus: 'Wat betekent dat voor de economie?'"

De bekendste van zijn andere twee zoons, cabaratier Raoul Heertje, heeft het niet van een vreemde.